De lagenmaat
Essentieel bij metselwerk is een juiste lagenmaat. Enerzijds omdat deze is afgestemd op de hoogtemaatvoering van een gebouw en anderzijds omdat daarmee eventuele maattoleranties in stenen kunnen worden opgevangen. Deze lagenmaat wordt gevormd door de steendikte + lintvoegdikte en is daarmee mede afhankelijk van het toegepaste steenformaat en de gewenste
voegdikte. Bij waalformaat wordt vaak gewerkt met 16 lagen per meter. Hierdoor wordt de lagenmaat dus: 1000 mm : 16 lagen = 62,5 mm

Let op: de op de profielen uitgezette lagenmaat geeft dus de bovenkant van de steen aan, zie [Fig 1]. Breng de lagenmaat aan op een verdeellat van ongeveer 1 meter lang en gebruik deze om de lagenmaat over te nemen op de metselprofielen

Bij de hoogtemaatvoering en lagenmaat wordt het uitgezette peil als nulpunt gebruikt. Dit is meestal de bovenzijde an de afgewerkte beganegrond vloer, zie ook toelichting bij Construction. en ander belangrijk referentiepunt is de bovendorpel van en buitendeurkozijn. Deze maat is vaak ook weer gekoppeld aan de lagenmaat via een prefab betonlatei. In dit geval wordt met het bepalen van de lagenmaat rekening gehouden met de hoogte waarop men moet uitkomen. Uiteraard kan de maatvoering in de hoogte aangepast worden met rollagen

De koppenmaat
Een andere belangrijke maat in metselwerk is de koppenmaat. Dit is de steenbreedte + stootvoegdikte. Om eventuele maattoleranties op te vangen met de stootvoegen, moet een gemiddelde koppenmaat worden bepaald. Leg hiertoe 10 stenen in de lengterichting zonder tussenruimte achter elkaar. Leg daar vervolgens dwars 20 stenen op zonder tussenruimte. De ruimte die hierna overblijft, is gelijk aan 10x de stootvoeg. Neem de koppenmaat over op een
koppenlat van ongeveer 2 meter lang. Leg deze vervolgens op het metselwerk en streep de maten ‘dunnetjes’ af op het onderliggende metselwerk met een krijtje of stukje lei. Gebruik hiervoor zeker geen potlood omdat dit lastig te verwijderen is.

Muurpenanten tussen muuropeningen en hoeken in de gevel hebben meestal een breedtemaat van een aantal koppen minus 1 voeg. De maat van de muuropening (de dagmaat) waarboven of waaronder het normale metselverband doorloopt heeft dan een breedte van een aantal koppen plus 1 voeg. Als in een muuropening een kozijn komt dan moet de kozijnmaat overeenkomen met een aantal koppen plus voeg.